Roel Groeneveld Een vrolijk weblog

Magische technologie wordt werkelijkheid

Alle Harry Potter lezers hebben zich ooit wel een voorstelling gemaakt van de Whereabouts Clock van de familie Weasley. Deze geeft constant aan waar alle leden van het gezin zich bevinden (Werk, School, Thuis, In Gevaar!). Een mooi voorbeeld van praktische magie, zou je denken, maar er bestaat er echt eentje! In het Research Lab van Microsoft’s Social-Digital Systems groep:

De klok gebruikt informatie die automatisch door mobiele telefoons wordt verzonden over de locatie van gezinsleden. Nu nog per sms, maar zodra iedereen een mobiel met GPS-functionaliteit heeft gaat dat vast nog makkelijker.

Science Fiction schrijver Arthur C. Clarke stelde ooit:

Any sufficiently advanced technology is indistinguishable from magic.

Het lijkt erop dat we nu in de fase belanden waarin de computer evolueert van een centraal systeem dat actief aangestuurd moet worden naar alom aanwezige, met elkaar verbonden computertjes die ons ’slim’ bedienen van de informatie die we op dat moment nuttig vinden. Experts noemen dat Ubiquitous Computing, ofwel ‘alomvertegenwoordigde rekencapaciteit’.

Voorwaarde voor deze ontwikkeling is dat:

• Een infrastructuur van met elkaar verbonden rekencapaciteit in ons dagelijkse leven aanwezig is. De alom vertegenwoordigde mobiele telefoons zijn daar een begin van. Het is even de vraag welke vorm het uiteindelijk gaat krijgen: centrale computers die overal sensoren uitlezen en ons op basis daarvan informatie kunnen leveren? Of decentrale, zelfstandige computertjes die flexibel samenwerken;
• Onze interactie met de technologie op een menselijke manier gebeurt. Waarom een toetsenbord of een muis gebruiken, als het ook simpeler kan? Waarom een desktop waar je verschillende programma’s gebruikt als je ook een klok kan gebruiken? In principe zou je over interactie met de techniek niet na hoeven te denken.

Op het laatste vlak is Microsoft duidelijk druk bezig, met naast de Whereabouts Clock bijvoorbeeld ook de Visual Answering Machine of de TimeMill en HomeNote of de PictureBowl. Het met de hand rondschuiven en uitrekken van digitale foto’s en video’s is al mogelijk op de borreltafel annex computer genaamd Surface (bekijk zeker de video):

Qua mens-computer interactie wordt steeds een stapje verder gezet, zoals uit het bovenstaande blijkt. Het begint nu met de sociale gadgets die worden ontwikkeld. Grappig voorbeeld daarvan is ook de Availabot, die overeind komt als een bepaalde vriend online is in je messenger-programma. Het laat zien dat er genoeg simpele mogelijkheden zijn om de fysieke en de digitale wereld te combineren.

De komende jaren zullen onze digitale en fysieke wereld verder gaan mixen. Nicholas Nova geeft alvast een idee van de huidige ontwikkelingen in zijn presentatie Designing a new ecology of mixed digital and physical environments (pdf, video)

Filmrecensie: Harry Potter and the Order of the Phoenix

Kort gezegd: een slechte film. De slechtste uit de Potter-serie tot nog toe. Als je het boek niet gelezen hebt moet je hem zeker niet gaan kijken, want dan mis je gewoon teveel achtergrondinformatie.

De boeken in de Harry Potter-serie woerden met elk deel dikker, en daardoor natuurlijk steeds lastiger om over te brengen naar het witte doek. Maar The Order of the Phoenix springt wel heel erg van de hak op de tak. Ik heb er geen probleem mee dat in boekverfilmingen veel wordt overgeslagen, zolang het maar een goed lopend verhaal blijft én de film iets toevoegt aan je beleving van het boek. Daar is de regisseur, David Yates, in dit geval helaas niet in geslaagd.

Zo ongeveer alle thema’s uit het boek worden aangestipt. Dat wel. Maar bijna geen enkele wordt echt uitgewerkt. Met uitzondering van de eenzaamheid van Harry, die uiteindelijk omdraait tot zijn besef van het belang van vriendschap en liefde.

Natuurlijk zijn de special effects weer aardig (vooral zo tegen het einde van de film). En we zien de ontwikkeling van Hermione, Ron en Harry en consorten. Dus liefhebbers ontkomen er niet aan. Tsja…
De beste film uit de reeks blijft Alfonso Cuarón’s Harry Potter and the Prisoner of Azkaban. En aangezien David Yates ook weer Harry Potter and the Half-Blood Prince zal regisseren zal dat voorlopig wel zo blijven. A pity.

(Gelukkig kunnen we zaterdag verder met het laatste deel, Harry Potter and the Deathly Hallows. De New York Times heeft zelfs al een recensie.)

Trouwens, meer over Harry Potter and the Order of the Phoenix is te vinden op:

• Channel 4 film review - “Disappointingly, Rowling’s vivid sense of detail and wry humour is yet again rushed into a slick, action-packed family film that lacks passion, natural progression and depth.”
• het overzicht van internationale recensies op Rotten Tomatoes.

Vlees eten of auto rijden? (CO2-emissies onderzocht)

(Foto genomen door Striatic)

Zou je de auto een dag laten staan in ruil voor een biefstukje bij het avondeten? Uit onderzoek blijkt dat bij de productie van vlees dermate veel broeikasgassen worden uitgestoten, dat het misschien handiger is om allemaal voor 50% vegetariër te worden dan massaal spaarlampen in te draaien. Zie The Guardian:

Producing 1kg of beef results in more CO2 emissions than going for a three-hour drive while leaving all the lights on at home, scientists said today.

Ik had er nooit bij stilgestaan, maar 1 kilo vlees staat dus gelijk aan 250 km autorijden of het 20 dagen laten branden van een 100 Watt lamp. Zonde. (bron: New Scientist)

Op MilieuCentraal.nl leggen ze uit dat het de effectieve bijdrage van voedsel aan onze uitstoot van broeikasgassen afhankelijk is van het indirecte energiegebruik. Denk daarbij aan het telen, vervoer, koelen en bewerken van vlees, vis, groente of fruit.

De onderstaande tabel (bron: Milieucentraal) geeft een overzicht van de indirecte energie die onze basisvoedingsmiddelen kosten.

* Afhankelijk van de wijze van transport en teelt kan de indirecte energie van de groente en fruit oplopen tot boven 80 MJ/kg.
** Uit de grote spreiding van de indirecte energie van vis, blijkt dat dit begrip alleen geen goed beeld geeft van de milieudruk van vis. De spreiding van de indirecte energie van vlees is ongeveer net zo groot. Het is redelijk om te stellen dat het energiebeslag van vis vergelijkbaar is met dat van vlees. Daarnaast spelen andere vormen van milieudruk een belangrijke rol in de totale milieudruk van vis, zoals overbevissing en bodemverstoring.

Er zal niemand minder vlees gaan eten vanwege dit onderzoek. Toch? Maar het is interessant om inzicht te krijgen in hoe ons dagelijkse routine bijdraagt aan CO2-uitstoot.

Filmrecensie: Adam’s Apples

Een gitzwarte Deense komedie met een christelijk thema. Klinkt dat aanlokkelijk? Jazeker! Deze keer wel.

Adam, een wat oudere, kwade neonazi wordt na een gevangenisstraf naar het Deense platteland gebracht om een taakstraf te vervullen. Zijn hoeder wordt de naïeve pastoor Ivan, die naast Adam nog twee dolende zielen in zijn parochie heeft opgenomen. Nog voordat hij het doorheeft is Adam gebombardeerd tot beheerder van de appelboom, waarmee hij uiteindelijk zijn doel voor deze ‘taakzomer’ zal moeten vervullen.

De vredige dorpsparochie blijkt al snel zijn eigen geheimen te hebben. De meest bizarre daarvan is toch wel de oorzaak van Ivan’s oneindige geloof in de goedheid van zijn ‘lammeren’. Niets brengt de pastoor van zijn stuk, zelfs niet een handgemeen met Adam, het gebruik van pistolen op het terrein Gods of het portret van Hitler in Adam’s kamer. Hij is alleen bezig met zijn strijd tegen het kwaad.

Uiteindelijk zorgen donder en bliksem voor het draaipunt in de film.

Of, zoals cinema.nl het stelde:

De zorgvuldige fotografie en de sprookjesachtige muziek dragen bij aan de wonderlijke sfeer. Adam’s Apples, op het afgelopen Amsterdam Fantastic Film Festival bekroond met de Publieksprijs, is een overrompelende, verwarrende parabel over de strijd tussen goed en kwaad.

En de rode lijn door deze hele film? Die christelijke saus? Dat is het boek van Job.

Adam’s Apples is nog te zien. Bijvoorbeeld in filmhuis Lantaren-Venster bij ons in Rotterdam.

Lees verder over Adam’s Apples (Anders Thomas Jensen, 2005) op:

• de IMDB-pagina voor Adams æbler;
• de officiële website van de film; of
• een recensie.

Open innovatie heeft de toekomst

Innovatie. Het is langzamerhand een gevleugeld woord aan het worden in de media. Europa moet innoveren om de rest van de wereld bij te kunnen houden. Nederland heeft haar eigen Innovatieplatform. Maar de betekenis van innovatie verwatert ondertussen op dezelfde manier als het begrip duurzaamheid de afgelopen jaren verwaterde.

Wat betekent innovatie? Volgens de Van Dale is het “invoering van iets nieuws”. Wikipedia gaat al iets verder en stelt: “Innovatie of vernieuwing is het invoeren van nieuwe ideeën, goederen, diensten en processen. Innovatie kan plaatsvinden binnen organisaties maar ook binnen bredere verbanden. Het proces van innovatie draait om dingen op een nieuwe (en zo mogelijk ook betere) manier aan te pakken.”
Daarbij maken de Wikipedia-redacteuren onderscheid tussen een uitvinding en een innovatie. De eerste kom je (bijvoorbeeld) tegen in een laboratorium, van de tweede spreek je als een uitvinding is geïmplementeerd in een (productie)proces.

Zoals ik al aangaf in het item over de innovatie van Nintendo kan het succesvolle resultaat van innovatie bestaan uit hele kleine aanpassingen aan een product. Meestal is het eerder zo dat kleine aanpassingen van een product of proces vanuit een nieuwe visie succesvoller zijn dan intensieve technologische verbeteringen. Arnoud Engelfriet legt dezelfde nadruk in zijn artikel over open innovatie. Daarin geeft hij aan in welke richting innovatie moet gaan:

Een innovatie is een feature, een aspect, een onderdeel van een product. Een moderne televisie bevat bijvoorbeeld meer dan 600 uitvindingen . Sommige daarvan zijn innoverend: Ambilight, 100 Hertz, verbetering van de beeldkwaliteit. Andere zijn al oud: teletekst, automatische zenderselectie, stereo geluid. En dat zijn er nog maar zes van de zeshonderd.

Die overige 594 bij elkaar harken is nog een flinke klus. Die technologieën beschouwen we allang niet meer innoverend of differentiërend. Die wil je dus graag zo goedkoop mogelijk ergens inkopen, en het maakt niet zo veel uit bij wie. Zolang het maar gewoon werkt. Hoe krijg je dat nu voor elkaar?

Het antwoord is: open source software. Deze vrij beschikbare software is het platform waarop voortgebouwd kan worden. Bedrijven en organisaties hoeven zo niet steeds zelf het wiel opnieuw uit te vinden, maar bouwen voort op het eerdere werk van anderen. En daaraan voegen ze hun eigen onderscheidende elementen toe. Dat dit geen toekomstmuziek is blijkt wel uit het volgende lijstje:

• Nokia is druk bezig met open source;
• IBM gelooft volledig in open source als onderdeel van de innovatiestrategie;
• De succesvolle internetbrowser Firefox is weer gebaseerd op de open source gemeenschap rond Mozilla; en
• Technologieën die door de Firefox/Mozilla open source gemeenschap werden gecreëerd vormen nu de basis van vernieuwende applicaties als Joost en Songbird.
• En dan ga ik in dit overzicht nog niet eens in op de open source software waarop de helft van alle websites wereldwijd draaien, als het niet meer is.

Open source als basis voor innovatie is dus geen droom, het is realiteit. Voorlopig is het beperkt tot web- en IT-gerelateerde organisaties of organisatie-onderdelen. Maar naast de software komt er ook steeds meer interesse voor het proces van samenwerken waaruit open source software ontstaat. Ook wel Crowdsourcing geheten. Daarover binnenkort meer, zodra ik in het al klaarliggende Wikinomics ben gedoken (dat niet voor niets de ondertitel ‘How Mass Collaboration Changes Everything’ heeft).

Innovatie na de Nintendo DS

Afgelopen week had ik voor het eerst de gelegenheid om rustig met een Nintendo DS Lite te spelen. Brain Training natuurlijk, met meteen daarna een dosis FIFA voetbal. Toen ik het apparaatje weglegde verbaasde ik me even over wat een geweldig idee de combinatie van een touchscreen en gewoon scherm eigenlijk was. Terwijl de trend in spelcomputers altijd gericht was op groter, sneller en mooiere beelden, laat Nintendo met de DS en de Wii zien dat het ook anders kan. En dat legt ze geen windeieren.

Binnen Nintendo zal er een rifter zijn geweest, die zich realiseerde dat er in potentie veel meer mensen geïnteresseerd zijn in spelletjes spelen dan dat er hardcore gamers zijn. Een enorme, braakliggende markt zelfs. Op basis daarvan werden producten ontwikkeld met voor iedereen begrijpelijke interfaces tot spelletjes die de lol van het spelen benadrukten. En omdat lol hebben niet afhankelijk is van de nieuwste technologieën lieten ze die wedloop over aan de concurrentie (Xbox360, Playstation 3). Gevolg: Nintendo is weer succesvol en maakt nu al winst op de nieuwe spelcomputers, terwijl de concurrenten zoveel geïnvesteerd hebben dat ze (als de verkoopgoed genoeg zal blijven) pas over een jaar winst zullen draaien.

Als je dat doortrekt is het verbazingwekkend dat de Europese landen zo gefocust zijn op ‘hun’ Lissabonstrategie, die de EU in 2010 tot dé kenniseconomie van de wereld zou moeten hebben getransformeerd. Er wordt geld gepomt in allemaal mooie projecten en als kansrijk gekwalificeerd wetenschappelijk onderzoek, terwijl innovatie helemaal niet te koop lijkt te zijn.

De focus zou moeten liggen op het aanleren van creatief en kansgericht denken, en het stimuleren van ondernemerschap. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de succesnummers van Apple, de iPod en nu de iPhone, valt op dat deze producten per onderdeel niet uniek zijn. Apple heeft de rondscroll-knop van de iPod gewoon exclusief gekocht van een ander bedrijf, en de touchscreen van de iPhone is an sich ook niets nieuws. Vernieuwend was de combinatie van een bestaand product met een, voor die productcategorie, nieuwe gebruikersinterface (zowel hardware- als software-matig). Net als bij de Nintendo DS.

Dat juist Apple en Nintendo de laatste jaren die innovatieve stappen maken ligt misschien aan het feit dat ze op de juiste plekken binnen deze grote bedrijven een klein-bedrijf-cultuur hebben weten te creëren? Want bij kleine bedrijven ligt de kracht om te kunnen innoveren.

UPDATE: Nieuw interessant leesvoer op dit gebied is het artikel ‘Problemen of tekort aan ideeën? Innoveer open‘ op Sync.nl. Daarin worden 3 cases beschreven van bedrijven die gebruikers/publiek inschakelden bij productinnovatie. De link naar Sync blijkt niet meer te werken. (Thnx, Arnoud!)

Kansen van verstedelijking en duurzame ontwikkeling

Twee tips voor de vrijdagmiddag. Beide vallen onder de categorie ‘interessant leesvoer’.

Op WorldChanging gaat Alex Steffen in op de relatie tussen sociale instabiliteit en milieurampen:

[..] there is a strong relationship between environmental crises and social instability. Similarly, developing world communities with healthy environments and sound practices (from farming sustainably to building greenbelts) often see faster gains in alleviating poverty. This connection between sustainability and social well-being is so pervasive, it applies even to refugees.

So it should perhaps come as no surprise that two major recent studies have strengthened our understanding of that connection.

In reactie op het VN-rapport over verstedelijking geeft Conor Foley op Comment is Free zijn mening over de kansen die verstedelijking biedt:

Urbanisation is shifting the focus of where conflicts are likely to take place in the future. Yet while most reports have focused on its negative impacts, properly planned cities can create economic growth and bring social benefits. Birth-rates drop, life expectancy rises and literacy rates improve as people move to cities. Investing in education, health, and transport systems is both easier and more effective in urban settings.

Leestips op dit vlak zijn altijd welkom in de reacties.

The Cult of the Amateur

Arnoud Engelfriet blogt over The Cult of the Amateur, het boek waarin Andrew Keen beargumenteert dat internet ten onder gaat aan de democratisering van internet en media.

Het boek is een kritisch antwoord op boeken als We-think: The power of mass creativity van Charles Leadbeater. De centrale stelling is dat de “wijsheid van de massa” van Web 2.0 vooral heel veel troep produceert, en dat we ons niet moeten blindstaren op de zeldzame parels.

Er is online al het een en ander geschreven over The Cult of the Amateur, en de achterliggende gedachte. Op basis daarvan pende ik de volgende reactie onder Arnoud’s artikel:

Zelf heb ik het boek van Keen nog niet gelezen (al ligt Wikinomics wel op mijn boekenplank) dus ik kan inhoudelijk geen kritiek leveren.

Wel heb ik het idee dat hij het web vooral bekijkt als bron van feitjes. Afgezien van 2+2=4 zijn veel waarheden afhankelijk van de perceptie van de internetter. Natuurlijk zou het fijn zijn als veel van de ruis die we op het web tegenkomen niet zou bestaan. Aan de andere kant betekent het verhogen van de drempel om te kunnen publiceren naar het web ook dat veel waardevol materiaal er niet aanwezig zou zijn.

De Wisdom of Crowds zal waarschijnlijk een vaste waarde blijven op internet. Daar bovenop komen echter lagen van persoonlijke (zoekmachine)personalisatie, netwerken van mensen met gelijke interesses (via sites als del.icio.us enz.), en andere mogelijkheden/filters die ik nog niet ken of nog ontwikkeld moeten worden. Mooi toch!

Toen ik op de Submit Comments knop had geklikt en mijn gepubliceerde reactie nog eens overlas bedacht ik me: “Dit is nu precies waar Keen het over heeft. Jan en alleman slingert zijn of haar onzin op internet, en gaat daarbij uit van zijn eigen ‘waarheid’.” Shit.

Dus ben ik eerst maar de samenvatting van het boek gaan lezen. En daarin kwam ik al een aantal interessante argumenten tegen over de nadelen van de democratisering van de media/internet. Niet met alles ben ik het eens, maar het boek lijkt me nu de moeite van het lezen waard.

Nieuw: camera’s die privacy respecteren

Marie-Jose Klaver:

Wetenschappers van privacy_surveillancerespectful.jpgde University of California, Berkeley hebben een surveillancecamera ontwikkeld die de gezichten van mensen die worden gefilmd vaag maakt. De zogeheten “respectvolle camera’s” beschermen de privacy van onschuldige burgers beter dan de bestaande beveiligingscamera’s die alles opnemen.

Het is duidelijk dat het begrip privacy op de helling gaat. Bescherming van onze persoonlijke levenssfeer zal in de toekomst gebeuren door dit soort ‘privacy enhancing technologies’.

EU terug naar Grote Onduidelijkheid

De Europese regeringsleiders hebben klare taal ingeruild gelul in de ruimte. Zo moet het compromis over de Europese Grondwet die geen grondwet mag heten in ieder geval gezien worden, stelt Gideon Rachman in zijn column in de Financial Times:

EU leaders began their meeting with a constitutional text. Then, over many hours, they added endless footnotes, protocols and “clarifications”, which became more important than the original text itself.

The result is almost impossible to read or understand. And that is entirely intentional. Many things happened at the summit. But perhaps the most important was that the EU finally abandoned the idea that it wants ordinary Europeans to understand what it is doing. (Emphasis mine, RG)

Als je het gepeupel een beetje dom houdt heb je er minder last van, soort van. Rachman gaat verder met:

The abandonment of “transparency” brings the EU full circle to where it began when the idea of writing a constitution was dreamt up six years ago. Back then it was conventional wisdom that one of the Union’s biggest problems was that European citizens found it so hard to understand. Why not simplify the complex mess of interlocking treaties and incomprehensible language into a single, readable document?

Big mistake. It turned out that once Europeans were told what the EU was really doing, they were often horrified. The new, admirably transparent constitution was rejected by large majorities in referendums in France and the Netherlands in 2005.

It was as if a manufacturer of tinned meat had suddenly decided that it would be a good idea to put a large notice on the front of the tin, stating: “This product contains reconstituted cows’ udders.” How surprising and hurtful that sales should fall as a result.

Het is mooi opgeschreven, maar volgens mij zit Rachman er helemaal naast. Zoveel mensen hebben de Europese Grondwet toen niet gelezen, behalve Steeph van Sargasso natuurlijk.

Waarschijnlijk is het eerder zo dat een opleving van de pro-Europese sentimenten toen leidde tot de opstelling van de vrij leesbare Grondwet. Nu staan nationale belangen weer voorop, en ieder land heeft aan elke paragraaf uit de Grondwet extra eisen gehangen. Uit pragmatische overwegingen zijn de regeringsvertegenwoordigers daar maar mee verder gegaan, waardoor we nu een onleesbaar stuk hebben.

(Via NRC’s weblog Wereld)