Roel Groeneveld Een vrolijk weblog

Open innovatie heeft de toekomst

Innovatie. Het is langzamerhand een gevleugeld woord aan het worden in de media. Europa moet innoveren om de rest van de wereld bij te kunnen houden. Nederland heeft haar eigen Innovatieplatform. Maar de betekenis van innovatie verwatert ondertussen op dezelfde manier als het begrip duurzaamheid de afgelopen jaren verwaterde.

Wat betekent innovatie? Volgens de Van Dale is het “invoering van iets nieuws”. Wikipedia gaat al iets verder en stelt: “Innovatie of vernieuwing is het invoeren van nieuwe ideeën, goederen, diensten en processen. Innovatie kan plaatsvinden binnen organisaties maar ook binnen bredere verbanden. Het proces van innovatie draait om dingen op een nieuwe (en zo mogelijk ook betere) manier aan te pakken.”
Daarbij maken de Wikipedia-redacteuren onderscheid tussen een uitvinding en een innovatie. De eerste kom je (bijvoorbeeld) tegen in een laboratorium, van de tweede spreek je als een uitvinding is geïmplementeerd in een (productie)proces.

Zoals ik al aangaf in het item over de innovatie van Nintendo kan het succesvolle resultaat van innovatie bestaan uit hele kleine aanpassingen aan een product. Meestal is het eerder zo dat kleine aanpassingen van een product of proces vanuit een nieuwe visie succesvoller zijn dan intensieve technologische verbeteringen. Arnoud Engelfriet legt dezelfde nadruk in zijn artikel over open innovatie. Daarin geeft hij aan in welke richting innovatie moet gaan:

Een innovatie is een feature, een aspect, een onderdeel van een product. Een moderne televisie bevat bijvoorbeeld meer dan 600 uitvindingen . Sommige daarvan zijn innoverend: Ambilight, 100 Hertz, verbetering van de beeldkwaliteit. Andere zijn al oud: teletekst, automatische zenderselectie, stereo geluid. En dat zijn er nog maar zes van de zeshonderd.

Die overige 594 bij elkaar harken is nog een flinke klus. Die technologieën beschouwen we allang niet meer innoverend of differentiërend. Die wil je dus graag zo goedkoop mogelijk ergens inkopen, en het maakt niet zo veel uit bij wie. Zolang het maar gewoon werkt. Hoe krijg je dat nu voor elkaar?

Het antwoord is: open source software. Deze vrij beschikbare software is het platform waarop voortgebouwd kan worden. Bedrijven en organisaties hoeven zo niet steeds zelf het wiel opnieuw uit te vinden, maar bouwen voort op het eerdere werk van anderen. En daaraan voegen ze hun eigen onderscheidende elementen toe. Dat dit geen toekomstmuziek is blijkt wel uit het volgende lijstje:

• Nokia is druk bezig met open source;
• IBM gelooft volledig in open source als onderdeel van de innovatiestrategie;
• De succesvolle internetbrowser Firefox is weer gebaseerd op de open source gemeenschap rond Mozilla; en
• Technologieën die door de Firefox/Mozilla open source gemeenschap werden gecreëerd vormen nu de basis van vernieuwende applicaties als Joost en Songbird.
• En dan ga ik in dit overzicht nog niet eens in op de open source software waarop de helft van alle websites wereldwijd draaien, als het niet meer is.

Open source als basis voor innovatie is dus geen droom, het is realiteit. Voorlopig is het beperkt tot web- en IT-gerelateerde organisaties of organisatie-onderdelen. Maar naast de software komt er ook steeds meer interesse voor het proces van samenwerken waaruit open source software ontstaat. Ook wel Crowdsourcing geheten. Daarover binnenkort meer, zodra ik in het al klaarliggende Wikinomics ben gedoken (dat niet voor niets de ondertitel ‘How Mass Collaboration Changes Everything’ heeft).

Helemaal mee eens uiteraard. De grote vraag is alleen, hoe krijg je die massa gemobiliseerd voor jouw benodigde software?

IBM wil Apache kunnen gebruiken, dus stopt daar veel geld in. Maar de ‘crowd’ was er al, ze krijgt alleen wat stimulans om IBM-vriendelijke features in te bouwen.

Stel ik wil besturingssoftware voor een Marsrobot ontwikkelen. Hoe krijg ik daar een crowd voor bij elkaar? Dat gaat de grote uitdaging voor het open innovatiemodel zijn in mijn optiek.

Arnoud

Besturingssoftware voor een Marsrobot, en dat dan van scratch schrijven? Dan ga je dus voorbij aan de kracht van open source, nl. dat er al heel veel onderdelen van een besturingssysteem beschikbaar zijn.

Als je helemaal overnieuw zou moeten beginnen is het volgens mij het belangrijkst om een duurzame community te creëren. Dan zal het in eerste instantie dus draaien om goede marketing. (In dat kader is deze discussie op MarketingFacts wel interessant)

Uitgaande van jouw voorbeeld zit je met het probleem dat eigenlijk niemand de software zelf zal kunnen gebruiken. In ieder geval niet op Mars. Dus hoe maak je het verhaal en het bijbehorende doel tastbaar?

1. Vind de mensen die interesse hebben (in ruimte-exploratie, knutselen aan robots, en het schrijven van besturingssystemen). Denk hierbij aan fora, Make Magazine, ontwikkelaars van embedded Linux.
2. Start een website. Met bijbehorend forum, weblog met updates over de voortgang en developer site (wiki, bug tracking, etc). En onderhoudt deze!
3. Zodra mensen interesse beginnen te tonen is het zaak ze betrokken te houden. Ga de conversatie aan. Probeer ze ook te interesseren voor de verschillende problemen waar je tegenaan loopt.
4. Maak het tastbaar, bijvoorbeeld door marsrobots tegen een lage prijs te verkopen aan ontwikkelaars uit de community (dit doet Nokia met de N800/N770 rondom het Maemo platform, en OpenMoko met de open telefoons)
5. Wees proactief, gebruik suggesties uit de gemeenschap, en blijf de conversatie/discussie aangaan.
6. …?

Zo. Hiermee zou NASA/ESA een beginnetje hebben.

Ja, daar heb je wel gelijk in. Ik dacht aan zeer gespecialiseerde systemen waar weinig interesse voor zou zijn uit de gemeenschap. Maar een marsrobot is dan natuurlijk net weer geeky genoeg om leuk te zijn.

Wat is dan een goed voorbeeld van echt ’saaie’ software? MRI scanner backends? Besturingssoftware voor verkeerslichten?

Arnoud

Zelfs dat zou kunnen. Als het als saai wordt gezien is het zaak om een project op te delen in behapbare stukken. Uiteindelijk draait dat om a) een stabiel besturingssysteem, met b) daarbovenop lagen die sensors kunnen uitlezen, c) de data kunnen verwerken, en d) een output kunnen geven. Voor elk van deze onderdelen zou je aparte (deel)projecten op kunnen zetten.

Maar vergis je niet, voor elk onderwerp zijn enthousiaste mensen te vinden. Vraag is: Kun je ze bij elkaar krijgen? Zo ja, heb je daarmee ook de goede skills in huis gehaald? En uiteindelijk: hoe kunnen we met z’n allen er een succesvol project van maken?